Teknoparklar İçin Vergi Avantajları ve Kritik Gider Yönetimi

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (Teknopark) bünyesinde faaliyet gösteren firmalar için muhasebe süreçleri, standart bir işletme muhasebesinden çok daha karmaşık ve uzmanlık gerektiren bir yapıya sahiptir. Bu alandaki teşviklerin doğru hesaplanması, Ar-Ge ve yazılım süreçlerinin doğru kodlarla kayıt altına alınması sadece bir "defter tutma" işlemi değil, kelimenin tam anlamıyla bir "mali mühendislik" sürecidir.

Peki, Teknopark muhasebesini standart muhasebeden ayıran temel kurallar nelerdir? İşte firmanızı vergi risklerinden koruyacak ve teşviklerden maksimum düzeyde yararlanmanızı sağlayacak stratejik noktalar:

1. Giderlerin Sınıflandırılması: Hangisi Projeye Ait?

Teknoparklarda vergi avantajından güvenle yararlanmanın ilk adımı, işletmeye giren her faturanın ve belgenin titizlikle incelenmesidir. Giderler, yürütülen projeyle olan bağına göre üç ana kategoride ele alınmalıdır:

Doğrudan Proje Giderleri: Sadece ilgili Ar-Ge veya yazılım projesi için yapılan, başka bir faaliyetle ilgisi olmayan harcamalardır (Örn: Projeye özel hammadde, lisanslar, sadece o projede çalışan personelin ücreti).

Proje Dışı Giderler: Firmanın Teknopark dışındaki ticari faaliyetlerine ait giderlerdir.

Müşterek (Ortak) Giderler: Hem projeyi hem de firmanın genel işletme faaliyetlerini ilgilendiren giderlerdir (Örn: Mali müşavirlik ücretleri, kira, elektrik, genel yönetim giderleri).

2. Kritik Nokta: Müşterek Giderlerin Dağıtımı

Teknopark muhasebesinin en çok hata yapılan noktası burasıdır. Müşterek giderlerin tamamı doğrudan gider yazılamaz. Kurumlar Vergisi Genel Tebliği uyarınca, bu giderlerin "Maliyet Anahtarı" (Harcama Esası) yöntemiyle ayrıştırılması zorunludur.

💡 Örnek Hesaplama: Müşterek Gider Dağıtımı Nasıl Yapılır?

Mevzuata göre; firmanın müşterek genel giderlerinden projeye ne kadar pay verileceği, o dönemde yapılan harcamaların ağırlığına göre belirlenir.

Formül: Müşterek Gider x Proje İçin Yapılan Doğrudan Harcamalar/Toplam Harcamalar                                          

Örnek:

Firmanızın o ay 20.000 TL müşterek genel gideri (kira, muhasebe vb.) olduğunu varsayalım. Dağıtımı yapmak için diğer harcamalara bakılır:

Proje İçin Yapılan Harcama: 150.000 TL

Diğer Ticari Faaliyet Harcaması: 50.000 TL

Toplam Baz Alınacak Harcama: 200.000 TL

Sonuç:

Proje harcamalarının toplam içindeki payı %75'tir (150.000 / 200.000).

Buna göre 20.000 TL'lik ortak giderin;

15.000 TL'si (%75): Teknopark Proje Maliyetine eklenir (Vergi matrahından düşülmez, aktifleştirilir veya teknopark gelirlerinden doğrudan düşülür).

5.000 TL'si (%25): Genel Gider olarak kaydedilir ve dönem kazancından indirilir.

3. İstisna Kazanç ve Giderlerin Yönetimi

Teknoparkların en büyük avantajı, projeden elde edilen kazancın Kurumlar Vergisi’nden istisna olmasıdır. Ancak bu avantajın altın bir kuralı vardır: "İstisna kazanca isabet eden giderler, vergiye tabi diğer kazançlardan indirilemez."

Yani, yukarıdaki örnekte hesapladığımız ve projeye pay verdiğimiz giderler, ticari kazancınızdan doğrudan indirilemez. Bu giderler proje bitene kadar bilançoda bir varlık gibi bekletilebilir ve proje bittikten sonra amortisman yoluyla gider yazılabilir veya teknopark kazancından doğrudan düşülür.

4. Personel Giderleri ve 4691/5746 Sayılı Kanun

Personel giderleri, Teknoloji firmalarının en büyük maliyet kalemidir. Bir personelin ilgili kanunlar çerçevesinde bölgede geçirdiği süreler (veya yasal sınırlar dahilinde uzaktan çalışma süreleri), %100 Teknopark gideri olarak kabul edilir. Bu hesaplamaların bordro süreçlerinde doğru kodlarla yapılması, gelir vergisi stopaj teşvikinden tam kapasite yararlanmanızı sağlar.

5. Proje Bitimi ve Amortisman Süreci

Proje devam ederken yapılan harcamalar (doğrudan veya müşterek paylar) doğrudan gider yazılmaz; yine aktifleştirilebilir veya proje gelirinden doğrudan düşülür.

Aktifleştirme yolu seçildiyse proje başarıyla tamamlandığında, bu birikmiş maliyetler "Gayrimaddi Hak" olarak sınıflandırılır ve amortisman yoluyla itfa edilir (giderleştirilir).

6. Gelir Tablosu ve Beyanname Yönetimi

Tüm sınıflandırmalar yapıldıktan sonra ortaya çıkan mali tablo, vergi yükünüzü belirler:

Proje Kâr Ettiyse: Proje gelirlerinden, projeye isabet eden maliyetler düşüldükten sonra oluşan vergi matrahı, beyanname üzerinde "İstisna ve İndirimler" bölümünde gösterilir. Böylece bu tutar üzerinden Kurumlar Vergisi ödenmez.

Proje Zarar Ettiyse: Proje faaliyetinden doğan zarar, diğer ticari kazançlarınızdan düşülemez. Bu zarar tutarı, beyannamede "Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler" (KKEG) kalemine eklenerek nötrlenir.

Sonuç

Teknoparklar büyük vergi avantajları sunsa da, bu avantajlardan güvenle yararlanabilmek için hatasız bir muhasebe kurgusu şarttır. Giderlerin yanlış sınıflandırılması veya dağıtım anahtarlarının hatalı kullanılması, ileride ciddi vergi ziyaı cezalarıyla karşılaşmanıza neden olabilir.

Her projenin dinamiği farklıdır. Firmanıza özel mali çözümler ve Teknopark mevzuatı hakkında detaylı bilgi almak için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.